Biblioteka Antyczna

2

O Serii

 

Antyk grecko-rzymski to nie jest przeszłość

jednego narodu,

to przeszłość nas wszystkich,

którzy mienimy się Europejczykami!

Literatura starożytna od wieków uczy mądrości życiowej, wrażliwości na piękno świata i na drugiego człowieka. Pisma antycznych pisarzy przeszły przez najostrzejszą i najbardziej bezwględną cenzurę – cenzurę Czasu. Doszły do nas utwory najwyższej rangi, piękne i cenne, te słabe lub  średniej tylko wartości odpadły w drodze przez stulecia.

Ponieważ – wbrew tendencjom europejskim – liczba osób znających w naszym kraju łacinę i grekę nie wzrasta, a dziedzictwo antyku teraz, w jednoczącej się Europie, jest rzeczywiście naszym wspólnym dobrem i nieprzemijającą wartością, publikowanie dzieł tej literatury pozwala kolejnym pokoleniom Czytelników chłonąć ten odwieczny, nieustanny nurt idei, myśli, a także (ultimum, sed non postremum) doznań estetycznych.

Serię „Biblioteka Antyczna” stworzył i zainicjował jej wydawanie w 1998 r. Jerzy Ciechanowicz. Od jego niespodziewanej śmierci w styczniu 1999 r. serię prowadzi Ariadna Masłowska-Nowak. Dotychczasowe tomy zawierały przekłady klasycznych dzieł literatury greckiej i rzymskiej: zarówno wznowienia tłumaczeń już istniejących, jak i przekłady nowe – w tym również dzieł, które nigdy dotąd nie zostały przełożone na język polski. Oczywiście w języku polskim istnieje spora liczba przekładów, jednak były one wydawane w wielu wydawnictwach i przez długi czas. W związku z tym wydania te są rozproszone, a niektóre teksty wyraźnie domagają się nowego przekładu, ponieważ tłumaczenia powstały w wieku XIX, albo nawet w okresie staropolskim.

Począwszy od 1999 r. każdy przekład − nawet jeżeli jest to tylko kolejne wydanie − został zweryfikowany i porównany z oryginałem, co niejednokrotnie powodowało uzupełnianie opustek lub/i likwidację poważnych błędów. Na różnych etapach pracy podważa się i rewiduje rozmaite wersje słów i zdań przekładu. Obszerne, komentowane indeksy robione są tak (nie odsyłają do stron, lecz do miejsc dzieła, w ten sposób uniezależniły się od konkretnego wydania), by można było z nich skorzystać również wówczas, gdy bierze się do ręki oryginał grecki bądź łaciński, a obok nazw zastosowanych w przekładzie w nawiasach ujęto określenia oryginalne. Wprowadzono numerację wewnątrz ksiąg, rozdziałów i paragrafów (rzecz oczywista w wydaniach obcych, u nas − nowość), co pozwala na szybkie porównanie konkretnego miejsca z oryginałem. Tomiki zostały zaopatrzone w drobiazgową żywą paginę. Poszczególnym utworom towarzyszy wprowadzenie o charakterze eseistycznym, przypisy, mapy i inne dodatki niezbędne do zrozumienia antycznych realiów. W przypadku różnicy pomiędzy ilością wersów przekładu i oryginału umieszcza się równolegle numerację podwójną.

Seria pozwala stworzyć własną, domową biblioteczkę arcydzieł literatury starożytnej, dostępną (na różnych „piętrach lektury”) dla licealistów, nauczycieli, studentów i pracowników naukowych. Wzorem są tu prestiżowe serie ukazujące się w Wielkiej Brytanii, Francji czy Niemczech, tworzące stale obecny na rynku kanon antycznych tekstów uważanych za podstawę zachodniej kultury.

Seria „Biblioteka Antyczna” została uhonorowana m.in. nagrodą miesięcznika „Literatura na Świecie” w kategorii inicjatyw wydawniczych za rok 2002, a Ewa Skwara, tłumaczka komedii Plauta, oraz Małgorzata Borowska, tłumaczka Podstępów wojennych Poliajnosa, otrzymały tę samą nagrodę za najlepszy przekład poetycki i prozatorski w 2003 r.

„Biblioteka Antyczna” ukazywała się w latach 1998-2008 w wydawnictwie Prószyński i S-ka (42 tomy), a w roku 2012 wznowił jej wydawanie (2 tomy) Instytut Konfucjusza Uniwersytetu Wrocławskiego, który jest jednostką międzyuczelnianą, utworzoną przez UWr i Uniwersytet w Xiamen (Samen).